Wat is een RACI-matrix?
RACI is een matrix om verantwoordelijkheden toe te wijzen. Zo neem je onduidelijkheid over rollen weg, kom je beter door de politiek van de organisatie en voorkom je dat afhankelijkheden tussen afdelingen de uitvoering stilleggen.
- Ideaal voor
- Projectstarts & duidelijke rollen
- Tijd
- 30–60 min
- Wie doet mee
- Projectleads en stakeholders
- Je vertrekt met
- Een heldere matrix van wie wat doet.
Wanneer gebruik je een RACI-matrix
Gebruik RACI bij de start van complexe projecten over afdelingen heen, wanneer deliverables tussen wal en schip vallen of mensen dubbel werk doen. Gebruik RACI niet voor losse, gezamenlijke besluiten (kies dan DACI of RAPID).
Zo pak je een RACI-matrix aan
Focus op de belangrijkste deliverables, niet op administratieve taken. Definieer de rollen expliciet voordat je begint. Stimuleer een inclusieve houding in plaats van toewijzing van bovenaf. En vooral: zorg dat elke deliverable precies één 'A' (Accountable) heeft, zodat er geen knelpunten ontstaan.
Vragen per onderdeel
01Verantwoordelijk (R)
- Wie is de 'doener' die echt de mouwen opstroopt om dit af te maken?
- Heeft deze persoon over de hele linie te veel 'R'-taken?
02Eindverantwoordelijk (A)
- Wie is de enige 'eigenaar' bij wie de verantwoordelijkheid uiteindelijk ligt?
- Is er precies één 'A' toegewezen, zodat er geen knelpunt ontstaat en de verantwoordelijkheid niet versnippert?
03Geraadpleegd (C)
- Als we deze vakexpert niet raadplegen, welk concreet risico lopen we dan?
- Is de communicatie echt tweerichtingsverkeer voordat het werk wordt afgerond?
04Geïnformeerd (I)
- Informeren we deze toeschouwer omdat die iets met de informatie moet doen, of alleen om die persoon zich belangrijk te laten voelen?
- Hoe brengen we ze achteraf op de hoogte?
Uitgewerkte voorbeelden
Featurelancering startup
Rollen verdelen voor de lancering van een nieuwe productfeature.
- Full-stackdeveloper (bouwt de feature)
- Productdesigner (ontwerpt de UI)
- Productmanager (zorgt voor oplevering)
- Marketinglead (voor de go-to-marketboodschap)
- Klantenservice (voor documentatie)
- CEO (statusupdate)
Veelgemaakte fouten
- 'Verantwoordelijk' (het werk doen) verwarren met 'Eindverantwoordelijk' (eigenaar van het resultaat).
- Het 'lettersoep'-syndroom: enorme, onleesbare matrices die vermoeien en mensen laten afhaken.
- Te veel eindverantwoordelijken: meerdere mensen met een 'A' voor één deliverable.
- De command-and-control-reflex: de matrix behandelen als een star contract in plaats van als een flexibel hulpmiddel om samen te werken.
Laat Medi de sessie leiden
RACI ontaardt vaak in 'lettersoep'-spreadsheets waar niemand echt mee heeft ingestemd. Bespreek eigenaarschap liever live: Medi leidt de discussie over afdelingen heen en legt de eigenaar, de risico's en de vervolgstappen vast voordat iemand vertrekt.
- Eén gedeeld canvasIedereen plakt tegelijk notities, in de ruimte of op afstand.
- Een facilitator in de ruimteMedi houdt elk onderdeel in beweging en betrekt de stillere stemmen.
- Een vastgelegd resultaatBesluiten, eigenaren en vervolgstappen, vastgelegd voordat iemand vertrekt.
RACI-matrix: veelgestelde vragen
Waar staat RACI voor?
Responsible (verantwoordelijk), Accountable (eindverantwoordelijk), Consulted (geraadpleegd) en Informed (geïnformeerd).
Kan iemand tegelijk verantwoordelijk en eindverantwoordelijk zijn?
Ja. Vooral in kleinere teams kan degene die het werk doet (Responsible) ook degene zijn die uiteindelijk aanspreekbaar is op het resultaat (Accountable).
Waarom is RACI belangrijk?
Het neemt verwarring weg over wie wat moet doen. Dat scheelt vertraging en voorkomt dat mensen elkaar voor de voeten lopen.
Wat is het verschil tussen geraadpleegd en geïnformeerd?
Geraadpleegd is tweerichtingsverkeer: je hebt hun input nodig voordat je verdergaat. Geïnformeerd is eenrichtingsverkeer: je laat ze achteraf weten wat er is gebeurd.
